"ทีฆายุโก โหตุ มหาราชา" เป็นคำที่มักใช้คู่กับคำว่า "ทรงพระเจริญ" หลายคนยังสงสัยอยู่ว่าคำๆนี้เขียนอย่างไรกันแน่ ระหว่าง ทีฆายุโก กับ ฑีฆายุโก คำที่เขียนถูกต้องคือ ทีฆายุโก ใช้ ท.ทหาร คำๆนี้เป็นภาษาบาลีมาจากคำว่า ทีฆ + อายุ เมื่อเติมคำว่า "ก" ที่แปลว่า "ผู้" ไปที่ท้ายคำ ก็จะกลายเป็นคำว่า ทีฆายุก ซึ่งเมื่อเรานำมาใช้กับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จะเติม (โ) สระโอ ลงไป ดังนั้น เมื่อรวมแล้วจึงเป็นคำว่า "ทีฆายุโก" สำหรับสมเด็จพระนางเจ้าฯ พรับรมราชินีนาถ จะใช้ (า) สระอา เป็นคำว่า "ทีฆายุกา"
คำว่า "ทีฆ" แปลว่า ยั่งยืน ส่วนคำว่า "ก" แปลว่า ผู้ เติมเติมเข้าไปข้างหลังตามหลักไวยากรณ์ภาษาบาลีสันสกฤต จะแปลจากหลังไปหน้า เพราะฉะนั้น คำนี้ก็จะแปลว่า ผู้ที่มีอายุยืน ส่วนคำว่า "มหาราชา" แปลว่า กษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ และคำว่า "โหตุ" แปลว่า จงเป็น เมื่อไปรวมกับคำว่า "ทีฆายุโก" ที่ได้อธิบายไปข้างต้น จึงสามารถแปลความหมายได้ว่า "ขอพระมหากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่จงเป็นผู้ที่มีพระชนมายุยั่งยืนนาน" นั่นเอง
"ทีฆายุโก โหตุ มหาราชา"
ตัดมาจาก: บทความของคุณครูลิลลี่ ซึ่งลงในไทยรัฐออนไลน์ วันที่ 2 ธ.ค. 2554
http://www.thairath.co.th/content/edu/220618
No comments:
Post a Comment